Κυριακή 4 Απριλίου 2010

Η χρυσοπράσινη επανάσταση


Αποχωρώντας από το «Ολντ Τράφορντ», όπου λίγο νωρίτερα η νέα εργοδότριά του (Μίλαν) είχε συντριβεί από την πρώτη του αγάπη (Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ), ο Ντέιβιντ Μπέκαμ ευχαρίστησε το κοινό των «κόκκινων διαβόλων» για τα standing ovations που του επεφύλαξε κατά την είσοδό του στον αγωνιστικό χώρο. Ένας εκ των οπαδών του πέταξε ένα χρυσοπράσινο κασκόλ και ο Μπεκς το σήκωσε και το πέρασε γύρω από το λαιμό του.
Η επανάσταση μόλις είχε αποκτήσει ένα επιφανές πρόσωπο. Η εικόνα μετατράπηκε σε σύμβολο της διαμαρτυρίας των οπαδών κατά των ιδιοκτητών του συλλόγου, ήτοι της οικογένειας Γκλέιζερ, για την οποία το «Θέατρο των Ονείρων» έχει μετατραπεί σε εφιάλτη, αφού πλέον σε κάθε τους επίσκεψη χρειάζονται συνοδεία σωματοφυλάκων! Οι Αμερικανοί επιχειρηματίες, άλλωστε, ουδέποτε ήταν ευπρόσδεκτοι στο Μάντσεστερ. Αμέσως μετά την ανάληψη της προεδρίας του συλλόγου αρκετοί οπαδοί των «κόκκινων διαβόλων» αποστασιοποιήθηκαν από την αγαπημένη τους ομάδα και ίδρυσαν τη Γιουνάιτεντ οβ Μάντσεστερ, ενώ όλοι οι υπόλοιποι είτε είχαν είτε απέκτησαν έκτοτε τη βάσιμη υποψία πως οι Γκλέιζερ επεδίωκαν να πλουτίσουν απομυζώντας τον κορυφαίο βρετανικό σύλλογο και φορτώνοντάς του τα δυσβάσταχτα χρέη τους!

Το δάνειο της οργής
Τη συγκεκριμένη υποψία έθρεψαν την περασμένη πενταετία και οι 20 εκατομμύρια λίρες που καταβάλλει ετησίως η Γιουνάιτεντ για την αποπληρωμή του δανείου, με το οποίο οι Γκλέιζερ την αγόρασαν(!), και τα υπέρογκα ποσά που εισπράττει όλη η οικογένεια για υπηρεσίες μάνατζμεντ στο σύλλογο(!!),και τα αυξημένα ακόμη και κατά 60% εισιτήρια από την ημέρα της αλλαγής ιδιοκτησιακού καθεστώτος!!!
Η υποψία επιβεβαιώθηκε τον περασμένο Ιανουάριο, όταν ο χρεωμένος με οφειλές 570 εκατομμυρίων ευρώ προς τις τράπεζες σύλλογος συνήψε με περισσότερους από πενήντα επενδυτές δάνειο ύψους 555 εκατομμυρίων ευρώ με ετήσιο επιτόκιο 9%! Στο φως της δημοσιότητας ήρθαν έγγραφα που αποδείκνυαν πως οι Γκλέιζερ μόνο με σαφήνεια δεν είχαν ξεχωρίσει το ταμείο του συλλόγου από το προσωπικό τους. Σύμφωνα με δημοσιεύματα αγγλικών εφημερίδων, το νέο δάνειο τους δίνει τη δυνατότητα να εξοφλήσουν προσωπικά χρέη τους μέσω χρημάτων προοριζομένων για τη Μάντσεστερ!
Το δάνειο αποτέλεσε την αφορμή της οργανωμένης αντίστασης, της αποκαλούμενης χρυσοπράσινης επανάστασης (σ.σ. αυτά ήταν τα χρώματα της Νιούτον Χιθ Λάνκαστερ και Γιόρκσαϊρ Ρέιλγουεϊ, όπως ονομαζόταν μέχρι το 1902 η Γιουνάιτεντ), στην κορυφή της οποίας έχει τοποθετηθεί μια ασυνήθιστη συμμαχία: οι «Κόκκινοι Ιππότες»! Πρόκειται για παθιασμένους και ευκατάστατους (από την τραπεζιτική συνοικία του Λονδίνου γαρ) οπαδούς της ομάδας, οι οποίοι σχεδιάζουν να καταθέσουν μια προσφορά αγοράς του συλλόγου ύψους 1,5 δισεκατομμυρίων ευρώ (σ.σ. σ’ αυτήν την τιμή πώλησης οι Γκλέιζερ θα έχουν κέρδος 550 εκατομμυρίων ευρώ). Οι «Κόκκινοι Ιππότες» δεν επιθυμούν ν’ αναλάβουν το σύλλογο ή να πειράξουν την τεχνική ηγεσία, αλλά να δημιουργήσουν μια υγιή οικονομική βάση και να φέρουν στο επίκεντρο τους οπαδούς.
Πρωτεργάτης θεωρείται ο Τζιμ Ο’ Νιλ, ο επικεφαλής οικονομολόγος της αμερικανής επενδυτικής τράπεζας Goldman Sachs. Μαζί του είναι ο μάνατζερ hedge fund Πολ Μάρσαλ, ο έμπειρος στον ποδοσφαιρικό τομέα επενδυτικός τραπεζίτης Κιθ Χάρις (σ.σ. είχε εμπλοκή τόσο την ανάληψη της Μάντσεστερ Σίτι από τον πρώην πρωθυπουργό της Ταϊλάνδης Τακσίν Σιναβάτρα όσο και στην πώληση της Τσέλσι στον Ρομάν Αμπραμόβιτς) και ο δικηγόρος Μαρκ Ρόλινσον.
Δύο κατ’ όνομα άγνωστοι χρηματοδότες φέρονται να έχουν προσφέρει ήδη από 500 εκατομμύρια λίρες για την εξαγορά της Μάντσεστερ Γ., ενώ στο μεσοδιάστημα οι επαναστάτες με τα παχυλά πορτοφόλια έχουν πολυάριθμους -λιγότερο ευκατάστατους- οπαδούς στο πλευρό τους. Αλληλέγγυος των «Κόκκινων Ιπποτών» έχει ταχθεί και ο σύνδεσμος φιλάθλων M.U.S.T. (Manchester United Supporters Trust), ο οποίος μέσα σε λίγες εβδομάδες έχει ξεπεράσει τα 150.000 μέλη!
«Η Disney του αθλητισμού»
Τα νέα χρώματα στα κασκόλ δεν έχουν μόνο συμβολικό χαρακτήρα. Η οπτική εικόνα της αντίστασης πλήττει την ιδιοκτήτρια οικογένεια περισσότερο από οτιδήποτε, αφού αποτελεί στοχευμένη γροθιά στο εμπορικό και διαφημιστικό κομμάτι του συλλόγου. «Για τους Γκλέιζερ η Γιουνάιτεντ είναι ένα προϊόν, ένα σήμα κατατεθέν. Ο μέγιστος φόβος τους είναι ο αρνητικός αντίκτυπος αυτής της διαμαρτυρίας στις εμπορικές επιχειρήσεις τους. Όποιος φορά πράσινο και χρυσό, δεν πηγαίνει στις μπουτίκ και δεν αγοράζει προϊόντα της Γιουνάιτεντ», εξηγεί ο Σον Μπόουνς, αντιπρόεδρος του M.U.S.T., ενώ ο Κιθ Χάρις έχει καλέσει τους οπαδούς της Μάντσεστερ να σκίσουν τα εισιτήρια διαρκείας και να μην αγοράσουν άλλα εν όψει της νέας περιόδου.
Οι Γκλέιζερ εμφανίζονται προς τα έξω ανεπηρέαστοι και αφήνουν μόνον να διαρρεύσει πως ο σύλλογος δεν τελεί υπό πώληση. Οι αναλυτές εκτιμούν πως πρόκειται για διαπραγματευτική τακτική. «Αν οι Γκλέιζερ έλεγαν ότι πωλούν, η τιμή θα έπεφτε», εξηγεί ο Ντάνκαν Ντράσντο, πρόεδρος του M.U.S.T. Θεωρητικά οι Αμερικανοί επιχειρηματίες δεν έχουν λόγο να πωλήσουν. Ο επιχειρηματίας Μάικλ Νάιτον, ο οποίος το 1989 απέτυχε στην προσπάθεια ανάληψης του συλλόγου, μέμφεται τους «Κόκκινους Ιππότες» για μνημειώδη αφέλεια: «Ακόμη κι αν συγκεντρωθούν δύο δισεκατομμύρια λίρες, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ αξίζει πολύ περισσότερα. Οι Γκλέιζερ δεν είναι ανόητοι, το γνωρίζουν. Η Γιουνάιτεντ είναι η Ντίσνεϊ του αθλητικού κόσμου. Η Γιουνάιτεντ είναι η Coca-Cola, η Microsoft, η ΙΒΜ. Όποιος κατέχει ένα τόσο πολύτιμο αγαθό, δεν το πωλεί».
Καίτοι έχουν απομυζήσει οικονομικά τη Γιουνάιτεντ, οι χρυσοθήρες Αμερικανοί ευελπιστούν πως μπορούν να κάνουν την μπάζα της ζωής τους, αν οι αγγλικοί σύλλογοι καταφέρουν να επιβάλλουν την αυτόνομη διαχείριση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων τους, η οποία ιδίως στην ασιατική αγορά μεταφράζεται σε δισεκατομμύρια.
Νευρικότητα
Η συγκεκριμένη επιδίωξη, ωστόσο, δεν έχει υλοποιηθεί εδώ και χρόνια και το μάνατζμεντ της Μάντσεστερ Γ. έχει αρχίσει να δείχνει τα πρώτα σημάδια νευρικότητας. Συνεργάτες, παίκτες και επίσημα στελέχη του συλλόγου έχουν λάβει οδηγίες να μη μιλούν δημοσίως για το επαναστατικό κίνημα. Πρόσφατα καταγγέλθηκε ένας πλανόδιος πωλητής στο «Ολντ Τράφορντ», διότι στη διάρκεια ενός εντός έδρας αγώνα φορούσε χρυσοπράσινο κασκόλ, ενώ το ιδιωτικό τηλεοπτικό κανάλι της ομάδας «αφαιρεί» από τις μεταδόσεις αγώνων πλάνα και συνθήματα από τη χρυσοπράσινη κερκίδα, με αποτέλεσμα οι οπαδοί να το αποκαλούν πλέον… “Prawda” (σ.σ. η περίφημη σοβιετική εφημερίδα που κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου προπαγάνδιζε τις θέσεις του κομμουνιστικού κόμματος)!
Τίποτε όμως δεν πιστοποιεί τη νευρικότητα στις τάξεις των Αμερικανών όσο το γεγονός ότι ο γιος του Μάλκολμ Γκλέιζερ, Τζοέλ, διαμαρτυρήθηκε τηλεφωνικά στον Λόιντ Μπλάνκφαϊν (διευθυντής της Goldman-Sachs) για τον υφιστάμενό του (Ο’ Νιλ) και απείλησε να τερματίσει την εμπορική σχέση του με την τράπεζα, η οποία συνέδραμε για να εκδοθεί το δάνειο της οργής. Ο Μπλάνκφαϊν φέρεται να είναι ενοχλημένος από τις εκτός εργασίας δραστηριότητες του επικεφαλής οικονομολόγου του, ο οποίος όμως υπερασπίζεται εαυτόν δηλώνοντας πως στην αντιπαράθεσή του με τους Γκλέιζερ λειτουργεί ως ιδιώτης. «Τα χρέη του συλλόγου είναι υπερβολικά μεγάλα. Εγώ δεν θα έπαιρνα το συγκεκριμένο δάνειο», κατέστησε σαφές ο εδώ και τρεις δεκαετίες οπαδός της Μάντσεστερ Γ.
Αμφισβήτηση
Στο μεσοδιάστημα την αρχική ευφορία για την κίνηση έχει διαδεχθεί η αμφιβολία για τη δυνατότητα να κερδηθεί η μάχη για το μέλλον ενός από τους πλέον επιτυχημένους και ακριβούς συλλόγους στον κόσμο. Ο Τσάρλι Κλαρκ, ένας εκ των πρώτων οπαδών που μετακινήθηκαν στη Γιουνάιτεντ οβ Μάντσεστερ, αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό το κίνημα διαμαρτυρίας: «Οι πλείστοι φίλαθλοι δεν ασχολούνται με τέτοια θέματα, ενδιαφέρονται μόνον για τα αποτελέσματα εντός γηπέδων. Κατά κανόνα η διαμαρτυρία διαρκεί μέχρις ότου ο σύλλογος επιστρέψει στις επιτυχίες. Τότε λησμονούν τα πάντα». Ο Πίτερ Σπένσερ της “Manchester Evening Standard“ κινείται στο ίδιο μήκος κύματος: «Όσο η ομάδα κερδίζει τα περισσότερα παιχνίδια της, υπάρχει μικρή προοπτική μιας αληθινά μεγάλης επανάστασης».
Κάθε νόμισμα, ωστόσο, έχει δύο όψεις. Τρία πρωταθλήματα, ένα Τσάμπιονς Λιγκ και η εξαιρετική μέχρι στιγμής πορεία της ομάδας στην τρέχουσα περίοδο δεν έχουν σταθεί ικανά να αμβλύνουν τις φωνές διαμαρτυρίας των οπαδών για την πενταετία των Γκλέιζερ. Οι τίτλοι και οι επιτυχίες δεν αποτελούν πλέον κολυμπήθρα του Σιλωάμ για τους πάντες και τα πάντα.
Άλλωστε, αυτή η επανάσταση, η οποία θυμίζει αρκετά επιχείρηση απελευθέρωσης ομήρων, εναντιώνεται (όχι μόνον στους Γκλέιζερ, αλλά και) στον κινούμενο με ταχύτητες φωτός καπιταλισμό του ποδοσφαίρου. Ενός ποδοσφαίρου, το οποίο -όπως έγραψε πρόσφατα ένας αρθρογράφος του “Independent”- «δεν είναι πλέον το όπιο, αλλά η αμφεταμίνη των μαζών»…

M.U.S.T.: «Εχθρός εντός των τειχών»
Ο σύνδεσμος M.U.S.T. προϋπήρχε των «Κόκκινων Ιπποτών». Το 1998 είχε εναντιωθεί επιτυχώς στην ανάληψη της Μάντσεστερ Γ. από τον βαρόνο των Μ.Μ.Ε., Ρούπερτ Μέρντοχ, τώρα επιδιώκει να πάρει εκδίκηση από τους Γκλέιζερ για την ήττα του 2005. Στην προσπάθεια για παγκόσμια κινητοποίηση των φίλων του συλλόγου (σ.σ. υπολογίζονται στα 330 εκατομμύρια) συνεπικουρείται από το πρακτορείο Blue State Digital, του οποίου οι διαδικτυακοί γκουρού είχαν συμβάλλει ουσιωδώς στην εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα.
Ο σύνδεσμός στεγάζεται σ’ ένα μικρό γραφείο, το οποίο έχει νοικιάσει κι ευρίσκεται λίγα μέτρα μακριά από το «Θέατρο των Ονείρων». «Εκεί κρύβεται ο εχθρός, εντός των τειχών», δηλώνει ο αντιπρόεδρος Σον Μπόουνς, ο οποίος σηκώνεται κάθε πρωί στις έξι, όταν ξεκινά η βάρδια του στο εργοστάσιο κατασκευής μετρητών αερίου. Μόλις σχολάσει αφιερώνεται στην πραγματική αποστολή της ζωής του, τις πλείστες φορές ως αργά τη νύχτα, κάτι που προϊόντος του χρόνου του κοστίζει πολλές δυνάμεις, αλλά δεν τον καταβάλλει.
«Οι Γκλέιζερ απομυζούν τη Γιουνάιτεντ και στο τέλος οι οπαδοί μένουν και στέκουν ως οι χαζοί της υπόθεσης. Δεν συμμετέχουμε σε αυτό», ξεσπαθώνει ο Μπόουνς, κατά τον οποίο οι Αμερικανοί καρπώνονται το 75% των κερδών του συλλόγου, πωλούν τους καλύτερους παίκτες της (βλέπε Κριστιάνο Ρονάλντο το περασμένο καλοκαίρι και ενδεχομένως Γουέιν Ρούνεϊ το προσεχές) και πιέζουν τον σερ Άλεξ Φέργκιουσον να μειώνει διαρκώς το μπάτζετ της ομάδας.
Τι λέει επ’ αυτού ο 68χρονος Σκοτσέζος, ο οποίος παλαιότερα είχε χρηματίσει σύμβουλος επιχείρησης ενός ναυπηγείου της Γλασκόβης; «Η διαμαρτυρία είναι νόμιμη. Όσο υποστηρίζουν τη Γιουνάιτεντ, οι οπαδοί μπορούν να φορούν ό,τι θέλουν. Όλοι οι αμαρτωλοί είναι καλοδεχούμενοι στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ».
Δημοσιεύτηκε στην ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Financial Fair Play: Αποκάλυψη τώρα!


Το financial fair play (οικονομικό ευ αγωνίζεσθαι, επί το ελληνικότερο) εισήχθη και επισήμως ως όρος στο λεξικό του κυπριακού ποδοσφαίρου στις 12 Μαρτίου, όταν στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου της ΚΟΠ οι κ.κ. Νικ Νικολάου, Σέλτον Πέρι και Πάμπλο Ροντρίγκεζ προχώρησαν σε μια πρώτη αδρή σκιαγράφηση αυτού του νέου πακέτου κανονισμών της UEFA υποσχόμενοι πως προϊόντος του χρόνου θα επανέρχονται με πρόσθετες τοποθετήσεις και επεξηγήσεις επί του θέματος.
Αναγνωρίζοντας την πολυπλοκότητα και τη σημασία του ffp για το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο του αύριο, η «Α.τ.Κ.» προχωρεί σε μια αναλυτική παρουσίαση αυτής της δέσμης μέτρων. Γιατί προέκυψε η ανάγκη για το οικονομικό ευ αγωνίζεσθαι; Από πόσα και ποια στάδια πέρασε η εξέλιξή του; Ποιοι είναι οι στόχοι που προαλείφεται να εξυπηρετήσει; Πώς λειτουργεί; Ιδού οι απαντήσεις.

ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΥΠΑΡΞΗΣ
Από το ξεκίνημα της θητείας του στον προεδρικό θώκο της UEFA ο Μισέλ Πλατινί υποχρεώθηκε να έρθει αντιμέτωπος με τα διαρκώς αυξανόμενα χρέη των ευρωπαϊκών ομάδων -και δη των κορυφαίων. Δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη οξυδέρκεια για ν’ αντιληφθεί πως η συγκεκριμένη φούσκα δεν θα αργούσε να σκάσει και ότι το licensing δεν επαρκούσε για να αποτρέψει τη συγκεκριμένη εξέλιξη. Το αποδείκνυε η πραγματικότητα που έφερνε μόλις το 53% των 732 συλλόγων πρώτης κατηγορίας όλων των ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων να έχει κλείσει το οικονομικό έτος 2008 ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς.
Ο 54χρονος Γάλλος ανέθεσε στο επιτελείο του να ερευνήσει και να διαπιστώσει αν το (εφαρμοζόμενο στις Η.Π.Α.) salary cup μπορούσε να εφαρμοστεί και στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, όπως ζητούσαν αρκετοί σύλλογοι. Αφ’ ης στιγμής έλαβε αρνητική απάντηση, η άμεση προώθηση του financial fair play ήταν μονόδρομος στην προσπάθεια θωράκισης του licensing. Το σύστημα αδειοδότησης αποδείχθηκε αναποτελεσματικό, διότι αποτελεί την απεικόνιση της οικονομικής κατάστασης ενός συλλόγου μια δεδομένη χρονική στιγμή.
Το ffp έρχεται να καλύψει το κενό θέτοντας στο μικροσκόπιο την οικονομική λειτουργία ενός σωματείου τόσο στη διάρκεια μιας σεζόν όσο και σε βάθος τριετίας. Και αυτές δεν είναι οι μοναδικές διαφοροποιήσεις. Εφ’ εξής ο έλεγχος περνά από τις εγχώριες ομοσπονδίες στην UEFA και οι επιπτώσεις για όσους παραβιάζουν τους κανονισμούς μπορούν να επιβληθούν ανά πάσα στιγμή.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Όπως προαναφέρθηκε, το ffp εξετάζει κατά πόσον μια ομάδα παρουσιάζει ισορροπία εσόδων-εξόδων (break even) τόσο στη διάρκεια ενός οικονομικού έτους όσο και την προηγούμενη τριετία. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που το ffp θα εφαρμοστεί πλήρως από τον Μάιο του 2015, όταν δηλαδή για τους συμμετέχοντες στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις συλλόγους θα υπάρχουν οικονομικά δεδομένα για μία τριετία. Αυτή η πενταετία αποτελεί ουσιαστικά την περίοδο χάριτος της ευρωπαϊκής ομοσπονδίας προς τους υπερχρεωμένους συλλόγους, προκειμένου να βάλουν σε τάξη τα οικονομικά τους.
Τον Μάιο του 2013 η Επιτροπή Οικονομικού Ελέγχου Συλλόγων (Club Financial Control Panel), η οποία θα απαρτίζεται από έναν πρόεδρο και ως οκτώ μέλη (τουλάχιστον τέσσερα θα είναι οικονομικοί ειδήμονες) θα συγκεντρώσει τόσο τα απαραίτητα έγγραφα για το licensing όσο και τις επίσημες οικονομικές καταστάσεις των συλλόγων που έχουν εξασφαλίσει το ευρωπαϊκό εισιτήριο και θα εξετάσει αν έχουν επιτύχει break even για το οικονομικό έτος 2012.
Ως έσοδα λογίζονται τα χρήματα που εισπράττει ένας σύλλογος από την πώληση των τηλεοπτικών και εμπορικών δικαιωμάτων του, εισιτηρίων και ποδοσφαιριστών, από χορηγούς, διαφημίσεις, επενδύσεις και επιστροφές φόρων. Ως έξοδα λογίζονται οι δαπάνες για αγορά ποδοσφαιριστών, μισθούς και συμβόλαια, λειτουργικά έξοδα, πληρωμή παλαιών χρεών, δανείων, φόρων.
Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι από τον υπολογισμό του break even εξαιρούνται τα έξοδα για την ανάπτυξη και τον μακρόπνοο σχεδιασμό, ήτοι οι επενδύσεις για την ανάπτυξη των ακαδημιών, τη δημιουργία προπονητικών κέντρων, τη βελτίωση των γηπεδικών εγκαταστάσεων και τα συνολικά έργα υποδομής, αφού επιδίωξη της UEFA είναι να στρέψει τους συλλόγους προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση.
Δεδομένου ότι η ελεγκτική επιτροπή θα έχει μόνο ένα οικονομικό έτος προς εξέταση, τον Μάιο του 2013 δεν θα επιβληθούν κυρώσεις, απλώς θα γίνουν συστάσεις προσαρμογής στα νέα δεδομένα. Από τον Μάιο του 2014 ξεκινά ο πρώτος υπολογισμός του επιτρεπόμενου πλαφόν ζημίας. Όσες ομάδες παρουσιάσουν κερδοφορία, ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς ή ζημία μέχρι πέντε εκατομμύρια ευρώ (ποσό που θεωρείται σχεδόν μηδενικό για την UEFA) για τα οικονομικά έτη 2012 και 2013 (προσθετικά), θα λάβουν το πράσινο φως για τη συμμετοχή στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις της περιόδου 2014-15.
Όσες εμφανίσουν έλλειμμα από πέντε έως 45 εκατομμύρια ευρώ, θα πρέπει να καταβάλουν (εμπράκτως και πιστοποιημένα) αυτά τα χρήματα, προκειμένου να πάρουν άδεια συμμετοχής, ενώ στην πειθαρχική επιτροπή θα παραπέμπονται οι σύλλογοι που στη συγκεκριμένη διετία θα εμφανίζουν χρέος άνω των 45 εκατομμυρίων ευρώ.

Μείωση ορίου ζημίας

Από τον Μάιο του 2015, όταν για πρώτη φορά θα εξεταστούν τρία οικονομικά έτη (2012, 2013, 2014) και θα ολοκληρωθεί η περίοδος χάριτος, το ffp θα ξεκινήσει να λειτουργεί στα πρότυπα του συστήματος υπολογισμού του ευρωπαϊκού συντελεστή των συλλόγων. Κοινώς, τον Μάιο του 2016,  οι συμμετέχοντες στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις σύλλογοι θα «ξεφορτώνονται» το οικονομικό έτος 2012 (είτε είναι θετικό είτε αρνητικό) και θα το αντικαθιστούν με το οικονομικό έτος 2015. Βασική διαφοροποίηση; Εφ’ εξής το όριο της επιτρεπόμενης ζημιάς μειώνεται από τα 45 στα 30 εκατομμύρια ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, προτού γνωμοδοτήσει για ποινές, η ελεγκτική επιτροπή θα λαμβάνει υπόψη και την προοδευτική οικονομική λειτουργία των συλλόγων. Αυτό σημαίνει ότι διαφορετικής αντιμετώπισης θα τύχει ένας σύλλογος που μειώνει σταδιακά το έλλειμμά του και ένας που περνά από την κερδοφορία στην καταγραφή ζημίας.

Διαρκής έλεγχος

Η δεύτερη κατεύθυνση του financial fair play αφορά τον διαρκή έλεγχο της ρευστότητας ενός συλλόγου. Η ελεγκτική επιτροπή θα δύναται ανά πάσα στιγμή μιας σεζόν να καλέσει για εξηγήσεις μια ομάδα που παρουσιάζει οικονομικά προβλήματα (σ.σ. ενδείξεις αποτελούν οι προσφυγές ποδοσφαιριστών για μη πληρωμή μισθών και προπονητών για μη καταβολή αποζημιώσεων) και, αν δεν πείθεται από αυτές, να της επιβάλλει κυρώσεις.

ΣΤΟΧΟΙ
Βασική επιδίωξη του ffp είναι η ένταξη των συλλόγων σε μια συγκεκριμένη οικονομική λογική και λειτουργία: «ξοδεύω όσα έχω ήδη, όχι όσα υπολογίζω ότι ενδεχομένως θα έχω». Μέσα από αυτήν περνά ο τερματισμός της λαίλαπας του σύγχρονου ποδοσφαίρου, ήτοι της συνεχούς δημιουργίας ελλειμμάτων με την πεποίθηση (ή προσδοκία ή ελπίδα) πως αυτά θα καλυφθούν κάποια στιγμή από έναν αγνώστου ταυτότητας και προθέσεων επενδυτή-χρηματοδότη. Η UEFA ευελπιστεί πως η νέα δέσμη κανόνων θα αποθαρρύνει και απομακρύνει όλους τους ιδιοκτήτες που στερούνται υπομονής, οράματος και μακρόπνοων επενδύσεων και για την αυτοπροβολή τους απλώς εκμεταλλεύονται τους συλλόγους, τους οποίους ακολούθως εγκαταλείπουν, ως επί το πλείστον στο χείλος της χρεοκοπίας.
Το financial fair play δεν υπαγορεύει σε μια ομάδα πώς θα πρέπει να κατανείμει τα έσοδά της, ώστε να καλύψει τις υποχρεώσεις της. Την υποχρεώνει, ωστόσο, να κάνει τέτοιον προγραμματισμό, ώστε να διαθέτει ρευστότητα ανά πάσα στιγμή, προκειμένου να καλύπτει τις υποχρεώσεις της έγκαιρα. Και πρέπει επίσης να αποσαφηνιστεί πως η UEFA δεν δύναται να επιβάλλει το ffp στα εγχώρια πρωταθλήματα. Μόνον όσες ομάδες μετέχουν στις διοργανώσεις της (θα) είναι υποχρεωμένες να υποβάλλονται σε αυτόν τον έλεγχο. Εντούτοις η ευρωπαϊκή ομοσπονδία θα προτρέψει τα μέλη της να υιοθετήσουν το ffp για όλους τους συλλόγους. Ο λόγος είναι απλός. Αν δεν το πράξουν, ελλοχεύει ο κίνδυνος να εξασφαλίσει μια ομάδα το παρθενικό ευρωπαϊκό εισιτήριό της, αλλά να μην μπορέσει να το εξαργυρώσει, διότι δεν θα πληροί τις προϋποθέσεις του ffp.

Η εξελικτική πορεία

του financial fair play

Το financial fair play συνελήφθη ως ιδέα προ τετραετίας. Ήταν 4 Απριλίου 2006, όταν ο Λαρς Κρίστερ Όλσον (τότε εκτελεστικός διευθυντής της UEFA) αναφέρθηκε στη θεσμοθέτηση ενός συγκεκριμένου ποσοστού επί των εσόδων, μέχρι το οποίο οι ευρωπαϊκοί σύλλογοι θα μπορούν να ξοδεύουν για μισθούς και συμβόλαια. Σχεδόν ένα χρόνο αργότερα, στις 26 Ιανουαρίου 2007, ο Μισέλ Πλατινί -στη βραδιά της εκλογής του στην προεδρία- θέτει ως στόχο την επιβολή οικονομικής δικαιοσύνης στο ποδόσφαιρο και ίσων ευκαιριών ανταγωνισμού.
Στις 19 Μαΐου 2008 με συνέντευξή του στη “Sunday Telegraph” ο 54χρονος Γάλλος επιτίθεται στην Πρέμιερ Λιγκ για τη γιγάντωση των χρεών των συλλόγων της και κηρύσσει τον πόλεμο στην «οικονομική ζούγκλα του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου» αποκαλύπτοντας το σχέδιό του να δίνει δικαίωμα συμμετοχής στα ευρωπαϊκά κύπελλα μόνο στους συλλόγους, οι οποίοι θα κλείνουν το οικονομικό έτος με ισοσκελισμένα έσοδα και έξοδα (break even rule).
Προτού συμπληρωθεί ένας μήνας από αυτήν τη διακήρυξη, ο Καρλ-Χάιντς Ρούμενιγκε, πρόεδρος της ECA (European Clubs Association, διάδοχη κατάσταση της περίφημης G-14), ανακοινώνει στις 27 Ιουνίου ότι τα κορυφαία ευρωπαϊκά κλαμπ στηρίζουν το σχέδιο του Πλατινί. Πέντε μήνες αργότερα (28 Νοεμβρίου 2008) ο πρόεδρος της UEFA χρησιμοποιεί για πρώτη φορά τον όρο financial fair play σε συνάντησή του με τους Υπουργούς Αθλητισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία δίνει τη συγκατάθεσή της, προκειμένου να τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο.
Ακολουθεί, στις 30 Ιανουαρίου 2009, το πράσινο φως της Εκτελεστικής Επιτροπής της UEFA, η οποία στη συνεδρίαση της Νιόν συναινεί στο να γίνουν ακόμη πιο αυστηρά τα κριτήρια αδειοδότησης με προοπτική τη βελτίωση του financial fair play στις ευρωπαϊκές διασυλλογικές διοργανώσεις. Στις 24 Μαρτίου, στη συνεδρίαση της Κοπεγχάγης αποδέχεται την εισήγηση της επιτροπής licencing και της επιτροπής στρατηγικής του επαγγελματικού ποδοσφαίρου για δημιουργία της Επιτροπής Οικονομικού Ελέγχου, η οποία αναλαμβάνει την αποστολή να επιτηρεί την οικονομική λειτουργία των συμμετεχόντων στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις συλλόγων και να βεβαιώνει πως αυτή κινείται εντός των ορίων αδειοδότησης.
Έχοντας εξασφαλίσει τη συγκατάθεση των ομάδων και της επιτροπής διασυλλογικών διοργανώσεων ο Πλατινί παρουσιάζει -τον Αύγουστο του 2009 στο Μονακό- το αναλυτικό σχέδιο για το financial fair play στην Επιτροπή Στρατηγικής του επαγγελματικού ποδοσφαίρου, από την οποία έλαβε το πράσινο φως να το μεταφέρει στην Εκτελεστική Επιτροπή της UEFA. Στις 21 Σεπτεμβρίου 2009 η τελευταία εγκρίνει το σχέδιο και τοποθετεί τον Ζαν Λικ Ντεονέ, πρώην πρωθυπουργό του Βελγίου, στην προεδρία της οκταμελούς Επιτροπής Οικονομικού Ελέγχου (μεταξύ των μελών και ο Έλληνας Πανεπιστημιακός Πέτρος Μαυροειδής).

Η οικονομική ζούγκλα σε αριθμούς

1,820 δισ. ευρώ ξόδεψαν το οικονομικό έτος 2008 για μετεγγραφές και μισθούς οι δέκα πιο ακριβές ομάδες της Ευρώπης, τα διπλάσια χρήματα από τις δέκα επόμενες πιο ακριβές
344 εκατ. ευρώ ήταν για το οικονομικό έτος 2008 η ζημιά (άνευ κόστους μετεγγραφών) των 20 κορυφαίων ευρωπαϊκών ομάδων, 735 εκατομμύρια ευρώ με το κόστος μετεγγραφών
1,28 δισ. ευρώ υπολογίζεται πως ήταν το οικονομικό έτος 2008 το χρέος των Μάντσεστερ Γ. (609), Λίβερπουλ (385) και Άρσεναλ (291), ισόποσο δηλαδή των εσόδων και των 20 συλλόγων της Πρέμιερσιπ από την τηλεόραση για δύο χρόνια
791 εκατ. ευρώ αναμένεται να φτάσει στο τέλος της σεζόν το χρέος της Μάντσεστερ Γ., ποσό μεγαλύτερο από το συνολικό χρέος και των 36 επαγγελματικών ομάδων της Γερμανίας
56% της ζημιάς του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου για το 2008 προέρχονται από τις αγγλικές ομάδες
4 δισ. ευρώ υπολογίζεται το συνολικό χρέος των αγγλικών συλλόγων, ποσό μεγαλύτερο από το συνολικό χρέος των υπολοίπων 714 ευρωπαϊκών ομάδων
948 εκατ. ευρώ υπολογίζονται τα χρέη των ισπανικών ομάδων και 448 αυτά των ιταλικών
420 εκατ. ευρώ εκτιμάται πως θα φτάσουν στο τέλος του τρέχοντος οικονομικού έτους οι δανειακές υποχρεώσεις της Ρεάλ
578 εκατ. ευρώ είναι η συνολική ζημιά των 732 ευρωπαϊκών ομάδων για το 2008 (515 εκατ. Ευρώ το 2007)
5,5 δισ. ευρώ έχουν δοθεί υπό μορφή τραπεζικών δανείων στις 732 ευρωπαϊκές ομάδες πρώτης κατηγορίας και το 54% του ποσού έχει χορηγηθεί μόλις σε 20 εξ αυτών
18% ήταν η αύξηση των λειτουργικών εξόδων των ευρωπαϊκών ομάδων πρώτης κατηγορίας (ανέρχονται στα 12,1 δισ. ευρώ), 10.6% ήταν η αντίστοιχη αύξηση των εσόδων (11,5 δισ. ευρώ)
49 ομάδες δεν πήραν από τις ομοσπονδίες τους το πράσινο φως για συμμετοχή στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, διότι δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις αδειοδότησης
53% των 732 ευρωπαϊκών ομάδων πρώτης κατηγορίας έκλεισαν το οικονομικό έτος 2008 με ισοσκελισμένα έξοδα - έσοδα
57 ευρωπαϊκές ομάδες ξοδεύουν το 100% των εσόδων τους σε μισθούς και συμβόλαια ποδοσφαιριστών
35% των ευρωπαϊκών ομάδων έχει χρέη που υπερβαίνουν τον ετήσιο τζίρο τους
Δημοσιεύτηκε στην ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Κυριακή 28 Μαρτίου 2010

Κινεζικό ποδόσφαιρο: Διαφθορά με... τιμολόγιο!


Βουτηγμένη ως το λαιμό στο βούρκο της διαφθοράς ευρίσκεται ακόμη μια φορά η κινεζική Super League. Στο πλαίσιο του προσφάτως αποκαλυφθέντος σκανδάλου αλλοίωσης αγώνων δύο ντουζίνες αξιωματούχων, παικτών και προπονητών έχουν φυλακιστεί ήδη, ενώ η έναρξη του εγχώριου πρωταθλήματος μετατέθηκε κατά μία εβδομάδα.
Τοιουτοτρόπως δημιουργείται η εντύπωση πως ο πρωθυπουργός Χου Τζίνταο ακολουθεί με συνέπεια την επιθετική πολιτικής κατά των στημένων αγώνων, όπως την είχε διακηρύξει τον περασμένο Οκτώβριο. Ωστόσο μεγάλη μερίδα του κοινού δεν ξεγελιέται. Το αθλητικό περιοδικό «Τιτάνας» αναρωτιέται: «Πού είναι τα μεγάλα ψάρια;» Διότι μέχρι στιγμής στο αγκίστρι έχουν πιαστεί μόνον τα εκτελεστικά όργανα της οργανωμένης απάτης. Εκείνοι που κινούν τα νήματα και κερδίζουν περιουσίες με το παράνομο στοίχημα, παραμένουν ασύλληπτοι.

Ένα ανώνυμο γράμμα σε κινεζική εφημερίδα στα μέσα του περασμένου Δεκεμβρίου έφερε στο φως της δημοσιότητας το πρόσφατο σκάνδαλο. Διαιτητές και ανώτατα στελέχη της ομοσπονδίας, ιδιοκτήτες συλλόγων και ποδοσφαιριστές κατηγορούνται για αλλοίωση αποτελεσμάτων σε αγώνες των εγχώριων διοργανώσεων. Τα κακά μαντάτα έρχονται τη στιγμή που το κινεζικό ποδόσφαιρο προσπαθεί να σηκώσει κεφάλι. Στην έκτη περίοδο από την ίδρυσή της η λίγκα κατέγραψε ρεκόρ προσέλευσης θεατών (16.300 κατά μέσο όρο ανά παιχνίδι) και παρουσίασε διαφημιστικά έσοδα 17 εκατομμυρίων ευρώ, καίτοι το 2008 η κρατική τηλεόραση είχε σταματήσει για ένα διάστημα να μεταδίδει αναμετρήσεις ένεκα των πολυάριθμων συρράξεων στους αγωνιστικούς χώρους.
Ζημία στην κυβέρνηση

«Μολονότι επίκειται το ξεκίνημα της νέας περιόδου, θα καθαρίσουμε χωρίς οίκτο το τοπίο», διαβεβαίωσε προ μερικών ημερών ο νέος πρόεδρος της ομοσπονδίας, Γουέι Ντι, αφήνοντας ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο αναβολής ολόκληρης της σεζόν. Ο πιο επιφανής σύλλογος από τους ευρισκόμενους στο μικροσκόπιο των ανακριτών είναι η δις πρωταθλήτρια Σαντόνγκ Λουνένγκ που κατηγορείται για δωροδοκίες διαιτητών και απειλείται με δρακόντειες ποινές, διότι ανήκει σε κρατικό ενεργειακό κονσόρτσιουμ και η εμπλοκή της σπιλώνει την υπόληψη της κομμουνιστικής κυβέρνησης. Η Σαντόνγκ κινδυνεύει να έχει τη μοίρα των Γουάνγκζου και Τσένγκντου Μπλέιντς που υποβιβάστηκαν στη δεύτερη κατηγορία. Το χειρότερο σενάριο είναι η αφαίρεση άδειας συμμετοχής σε όλα τα πρωταθλήματα, ό,τι συνέβη δηλαδή στην Κίνγκνταο Χάιλιφενγκ (ομάδα β’ κατηγορίας), η οποία είχε εξαγοράσει παιχνίδια της.
Από τις ποινές δεν εξαιρούνται οι αξιωματούχοι. Ο πρώην πρόεδρος της ομοσπονδίας Ναν Γιονγκ φυλακίστηκε τον Ιανουάριο, καθώς έναντι αμοιβής είχε εξασφαλίσει σε ποδοσφαιριστές θέση σε σεμινάρια της εθνικής ή ακόμη και συμμετοχή σε αγώνες του αντιπροσωπευτικού συγκροτήματος. Όταν τον Φεβρουάριο αποκαλύφθηκαν νέες λεπτομέρειες για τα αίσχη του Ναν, η κυβέρνηση διέταξε τον εθνικής εμβέλειας σταθμό CCTV 5 να μη μεταδώσει ζωντανά -όπως ήταν προγραμματισμένο- την αναμέτρηση με την Ιαπωνία (0-0). Για τα κινεζικά Μ.Μ.Ε., ωστόσο, ο Ναν είναι απλώς μια μαριονέτα, όπως ακριβώς και ο διάδοχός του Γουέι. Σε τελική ανάλυση η κινεζική ομοσπονδία υπάγεται στο Υπουργείο Αθλητισμού και, όταν αυτό λαμβάνει αποφάσεις, αυτές είναι δεσμευτικές και για τον πρόεδρο της ομοσπονδίας.
11 χιλιάρικα ο διαιτητής!

Το νέο κύμα συλλήψεων έπληξε αυτή τη φορά την κάστα των διαιτητών. Τρεις βρέθηκαν πίσω από τα σίδερα της φυλακής ένεκα δωροδοκίας. Μεταξύ αυτών ο Λου Τζουν, ο οποίος είχε διευθύνει δύο παιχνίδια του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2002 σε Ιαπωνία και Νότιο Κορέα και ως ο κορυφαίος Κινέζος διαιτητής είχε βραβευτεί δις με τη «Χρυσή Σφυρίχτρα»! Σύμφωνα με τον επιφανή σχολιαστή ποδοσφαιρικών αγώνων Χε Ξίνπινγκ, για τις αλλοιώσεις αγώνων στην Κίνα υπάρχει συγκεκριμένος τιμοκατάλογος. Η δωροδοκία ενός διαιτητή απαιτεί κάτι περισσότερο από 11.000 ευρώ, τα πενταπλάσια κοστίζει η εξαγορά μιας ολόκληρης ομάδας για μια αγωνιστική, ενώ ακόμη πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη πρέπει να βάλει όποιος θέλει να είναι απόλυτα σίγουρος για την έκβαση ενός αγώνα. Για παράδειγμα η Γκουάνγκζου, η οποία υποχρεώθηκε σε υποβιβασμό, είχε εξαγοραστεί έναντι 150.000 ευρώ!
Η διαφθορά στην Κίνα, ωστόσο, εκτείνεται πολύ περαιτέρω από την πρώτη και δεύτερη κατηγορία. Ο επικεφαλής της Πειθαρχικής Επιτροπής του Υπουργείου Αθλητισμού, Γου Κι, ανακήρυξε πρόσφατα τις απάτες στον αθλητισμό σε εθνικό πρόβλημα: «Όλες οι εθνικές ομάδες της χώρας το αντιμετωπίζουν, ακόμη και αυτές των νέων και των γυναικών».
Τούτου δοθέντος παραμένει αμφίβολο αν η καμπάνια για ένα καθαρό κινεζικό ποδόσφαιρο θα στεφθεί με επιτυχία. Μόνο τυχαία άλλωστε δεν είναι η πρόσφατη δήλωση του ιδιοκτήτη της Σανγκάι Σένσουα, Ζου Τζιν, στο πρακτορείο Reuters: «Ακόμη κι αν κόψεις το αριστερό χέρι, το δεξί θα παραμείνει μολυσμένο»…
Δημοσιεύτηκε στην ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Κυριακή 21 Μαρτίου 2010

Η αυτοκρατορία του τζόγου


Η δυνατότητα επηρεασμού της έκβασης ενός ποδοσφαιρικού αγώνα ασφαλώς δεν αποτελεί είδηση. Απλώς κάθε νέος κρίκος στον ήδη μακρύ κατάλογο χωρών με ύποπτες αλλοίωσης αναμετρήσεις παγιώνει την πεποίθηση πως ό,τι παλαιότερα μπορούσε να διαλευκανθεί με τις παραδοσιακές μεθόδους έρευνας και να τιμωρηθεί, έχει γίνει σχεδόν ανεξέλεγκτο στην εποχή του διαδικτύου με τις πολυποίκιλες δυνατότητες στοιχηματισμού, άρα και επηρεασμού της ακεραιότητας του αθλήματος.
Η Bwin, επί παραδείγματι, για σχεδόν 90 αθλήματα προσφέρει καθημερινά περί τα 10.000 στοιχήματα -χωρίς να υπολογίζεται το ζωντανό ποντάρισμα (live betting)! Η δυνατότητα αλλοίωσης είναι απεριόριστη, υπό την προϋπόθεση ότι θα βρεθεί ένα «συμπαίκτης», ο οποίος -έναντι μικρής ή μεγάλης αμοιβής- θα… σπρώξει τη θεά Τύχη στην επιθυμητή κατεύθυνση.

Κυριακή 21 Φεβρουαρίου 2010

100 χρόνια «Ολντ Τράφορντ»


«Υπερβολικά μικρό για μια πρωταθλήτρια», είχε αποφανθεί για το παλιό γήπεδο στην οδό Μπανκ ο βαθύπλουτος ιδιοκτήτης του συλλόγου, Τζον Χένρι Ντέιβις, μετά τον πρώτο τίτλο της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ το 1908. Πριν συμπληρωθούν δύο χρόνια, στις 19 Φεβρουαρίου 1910, στην περιοχή Τράφορντ άνοιγε τις πύλες του ένα ολοκαίνουργιο και πανάκριβο στάδιο.
Η μετονομασία του συλλόγου (από ζηλόφθονους ανταγωνιστές) σε... “Moneybags United” οφειλόταν στο ασύλληπτο για την εποχή ποσό των 90.000 λιρών που πληρώθηκε στον επιφανή Σκοτσέζο αρχιτέκτονα Άρτσιμπαλντ Λέιτς (σ.σ. είχε σχεδιάσει το «Άνφιλντ», «Στάμφορντ Μπριτζ» και «Γουάιτ Χαρτ Λέιν») για να δημιουργήσει το στάδιο, το οποίο έναν αιώνα αργότερα έχει προσλάβει ήδη θρυλικές διαστάσεις και είναι παγκοσμίως γνωστό ως «θέατρο των Ονείρων», όπως προ πέντε δεκαετιών το είχε αποκαλέσει πρώτος ο μέγας Μπόμπι Τσάρλτον.

Κυριακή 7 Φεβρουαρίου 2010

Ο... σεσημασμένος Τζον Τέρι


Πόσο επαγγελματίας ψεύτης είναι ο Τζον Τέρι αποκαλύφθηκε σε μια δικαιολογία του απέναντι στη σύζυγό του. Όταν κάποτε ο αρχηγός της Τσέλσι ήθελε να αποφύγει ένα ραντεβού τους, απολογήθηκε επικαλούμενος τον θάνατο της θείας του, η οποία ωστόσο έχαιρε άκρας υγείας. Και να ήταν μόνον αυτό…
Εξαιρουμένων πιθανότατα μόνο τον (ψευδο)πουριτανών Άγγλων, ο υπόλοιπος κόσμος έχει συνειδητοποιήσει εδώ και χρόνια πως ο Τέρι μπορεί ενδεχομένως να λειτουργήσει ως πρότυπο παίκτη, σίγουρα όμως όχι ως πρότυπο ανθρώπου. Κάποιος, ο οποίος μεθυσμένος χλευάζει Αμερικανούς τουρίστες την επομένη της 11ης Σεπτεμβρίου, βάζει τεράστια στοιχήματα με τους συμπαίκτες του και εν αγνοία του συλλόγου χρησιμοποιεί τις εγκαταστάσεις του για προσωπικές υποθέσεις, είναι ακατάλληλος για ηθική φιγούρα. Δεν χρειάζεται (και) μια εξωσυζυγική σχέση με τη γυναίκα του κολλητού του για να το αποδείξει.