Το βασίλειο της διαπλοκής

Στη FIFA του Ζεπ Μπλάτερ οι αξιωματούχοι διαγωνίζονται κατά τα φαινόμενα σε διαφθορά, εξυπηρέτηση προσωπικών συμφερόντων και πλουτισμό

Αν κάθε δηκτικό πρωτοσέλιδο (όπως το “FIFA Nostra” της γαλλικής Λιμπερασιόν την περασμένη Πέμπτη), αποκαλυπτικό δημοσίευμα, επικριτικό άρθρο και καυστικό σχόλιο για τον Ζεπ Μπλάτερ ή/και για τον τρόπο λειτουργίας της FIFA υπό την ηγεσία του προσέθετε ένα ευρώ (δολάριο ή ελβετικό φράγκο) στο λογαριασμό του 79χρονου Ελβετού, η περιουσία του σήμερα μάλλον θα ήταν πολλαπλάσια όσων συνολικά κατηγορούνται πως έχουν εισπράξει οι άρτι συλληφθέντες για διαφθορά και δωροδοκία/δωροληψία συνεργάτες του στην παγκόσμια ποδοσφαιρική ομοσπονδία.

Όσα δεν (θέλουν να) ξέρετε για το Μουντιάλ

Από αγωνιστικής πλευράς είναι σίγουρο ότι έχετε πληροφορηθεί σχεδόν τα πάντα για το Παγκόσμιο Κύπελλο στη Βραζιλία. Αυτός άλλωστε είναι ο στόχος όσων αποκομίζουν κέρδη από τέτοιες διοργανώσεις. Το ενδιαφέρον να εστιάζεται μόνον εκεί, όπου οι ίδιοι επιθυμούν. Εν προκειμένω είναι σαφές πως οι αστέρες του παγκοσμίου ποδοσφαίρου (οι πλείστοι εξ αυτών πασπαλισμένοι με τη χρυσόσκονη της σύγχρονης showbiz) αποτελούν πιο προνομιακό πεδίο προβολής απ’ ό,τι ο δοκιμαζόμενος λαός της Βραζιλίας, τον οποίο η κυβέρνηση της χώρας -σύμφωνα με τη μομφή του Ρομάριο- «εξαπατά και ληστεύει».

Σώματα σαν… στυμμένες λεμονόκουπες!

Ενενήντα λεπτά σε φουλ ρυθμό (και μπόλικες κλοτσιές σε αστραγάλους και γάμπες) ανά τέσσερις ημέρες συνεπάγονται για τους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές υψηλού επίπεδου άνω των 60 επίσημων αναμετρήσεων στους δέκα μήνες μιας αγωνιστικής περιόδου. Προκειμένου ν’ αντεπεξέλθουν, πολλοί εξ αυτών λαμβάνουν παυσίπονα, των οποίων η χρήση εκτοξεύεται σε μεγάλες διοργανώσεις μετά το πέρας των εγχώριων πρωταθλημάτων, όπως δηλαδή το τρέχον Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα.

Τι ερασιτέχνης, τι επαγγελματίας

Σε μία μελέτη της FIFA που θα δημοσιευτεί σε λίγους μήνες οι επιστήμονες αναζήτησαν τα αίτια για την τόσο συχνή χρήση παυσίπονων από τους αθλητές. Για λογαριασμό της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας ο καθηγητής Γενς Κλάινερτ (κοινωνιοψυχολόγος στην Αθλητική Σχολή της Κολωνίας που ερευνά εδώ και χρόνια την ψυχολογία, την υγεία και τα κίνητρα στον αθλητισμό) ρώτησε -από κοινού με τον ερευνητή Τόνι Γκραφ-Μπάουμαν και τον αναλυτή ντόπινγκ Μάριο Τέβις- 400 αθλητές (ερασιτέχνες κι επαγγελματίες ποδοσφαιριστές, καλαθοσφαιριστές, παίκτες του χάντμπολ και του χόκεϊ) σε Γερμανία, Αυστρία κι Ελβετία.

«Είτε θέλουν να αντέξουν σ’ ένα καθορισμένο πρόγραμμα προπονήσεων ή να παίξουν σ’ έναν αγώνα, για τον οποίο υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν θα ήταν απολύτως έτοιμοι. Σε τέτοιες περιπτώσεις διαπιστώνει κάποιος τα διλήμματα των παυσίπονων», συμπύκνωσε τις απαντήσεις ο Κλάινερτ. Το 36% των ερωτηθέντων δήλωσε πως λάμβανε παυσίπονα τη στιγμή της μελέτης, ενώ σχεδόν οι μισοί παραδέχτηκαν ότι λαμβάνουν ταυτόχρονα και άλλα δραστικές ουσίες.

Οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν μεγάλες διαφορές ανάμεσα στα αθλήματα, μόνον οι παίκτες του χάντμπολ φαίνεται να λαμβάνουν φάρμακα πιο συχνά. Για τις διαφορές ανάμεσα σε ερασιτέχνες και επαγγελματίες ποδοσφαιριστές ο Κλάινερτ τόνισε ότι «δεν είναι όσες αναμέναμε. Για έναν ερασιτέχνη, για τον οποίο αυτό το άθλημα είναι όλος ο κόσμος, το κίνητρο λήψης παυσίπονων είναι τόσο μεγάλο όσο κι ενός επαγγελματία ποδοσφαιριστή». Αντιθέτως η μελέτη κατέδειξε ότι οι οικονομικές εξαρτήσεις δεν επηρεάζουν την απόφαση λήψης παυσίπονων.

Το παράδειγμα του Κλάσνιτς

Ο Κλάινερτ διαπίστωσε ακόμη ότι πολλοί παίκτες αγνοούν την επίδραση των παυσίπονων. Ορισμένοι παίρνουν τις ταμπλέτες ακόμη και για λόγους προφύλαξης, κάτι εντελώς παράλογο. Επίσης οι αθλητές δεν έχουν σαφή εικόνα για τις πιθανές συνέπειες. Κακή χρήση μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμες βλάβες σε ιστούς, κλειδώσεις και συνδέσμους, υψηλή δοσολογία βάζει σε κίνδυνο στομάχι και νεφρά.

Ο Ιβάν Κλάσνιτς γνωρίζει κάτι παραπάνω επ’ αυτού. Ο Κροάτης επιθετικός αξιώνει αποζημίωση άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ από το γιατρό της Βέρντερ, Γκετς Ντιμάνσκι, τον οποίο μέμφεται ότι δεν διέγνωσε μια ασθένεια στα νεφρά του και την επιδείνωσε χορηγώντας του μεγάλες δόσεις παυσίπονων. Μέχρι στιγμής ο Κλάσνιτς έχει υποβληθεί σε δύο μεταμοσχεύσεις νεφρών. Οι αντίδικοι αναμένουν ένα πόρισμα εδώ και μια τετραετία, ωστόσο ούτε ο Ντιμάνσκι ούτε ο Κλάσνιτς θέλησαν να τοποθετηθούν για την επί του παρόντος ανοικτή διαδικασία.

Κατάχρηση εν τη απουσία κυρώσεων

Σύμφωνα με τη FIFA, στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Νοτίου Αφρικής το 2010 σχεδόν το 60% των ποδοσφαιριστών έλαβαν παυσίπονα. Σχεδόν το 40% τα κατάπιναν πριν από κάθε παιχνίδι. Η σύγκριση με προηγούμενες διοργανώσεις καταδεικνύει ότι η τάση είναι αυξητική. «Για μας η χρήση παυσίπονων είναι ξεκάθαρη κατάχρηση φαρμάκων», διατρανώνει ο αρχίατρος της FIFA, Γίρι Ντβόρακ. Στη μελέτη της παγκόσμιας ομοσπονδίας δεν διαπιστώνονται διαφορές ανάμεσα στις ηπείρους. Σύμφωνα με τα προγνωστικά στη διάρκεια του Euro2012 σχεδόν οι μισοί ποδοσφαιριστές νάρκωναν τους πόνους τους.

Ο Κλάινερτ πιστεύει ότι στην ανεύθυνη χρήση συνεισφέρει προ πάντων το μικρό όριο αναστολών κι ενδοιασμών. Οι αθλητές δεν έχουν να φοβούνται κυρώσεις. Τα φάρμακά αυτά δεν αναγράφονται στη λίστα των απαγορευμένων ουσιών και δεν μειώνουν κάποιον εντός των αποδυτηρίων. «Στον αντίποδα, θεωρείται… coolνα έχεις πάρει κάτι πριν το παιχνίδι. Δείχνει ότι πονάς. Και όποιος πονά, είναι καλός. Αυτό ελαττώνει τους φραγμούς», σημειώνει ο Γερμανός επιστήμονας.

«Όχι πρόσωπα, προϊόντα!»

Ο συνάδελφός του, Ίνγκο Φρόμπεζε, διευθυντής του Κέντρου Υγείας της Κολωνίας, ερευνά εδώ και χρόνια την αναζωογόνηση και ανάρρωση στον αθλητισμό και ασχολείται συνεπώς και με την κατάχρηση παυσίπονων στο ποδόσφαιρο. Ο Φρόμπεζε έχει μείνει άναυδος: «Αυτοί πλέον δεν είναι πρόσωπα, είναι προϊόντα. Οι αθλητές ξεπουλιούνται εντελώς».

Ο Γερμανός επιστήμονας γνωρίζει ορισμένους αθλητές που «δεν μπορούν καν να τρέξουν με τα παιδιά τους, διότι οι αστράγαλοί τους είναι διαλυμένοι. Το σώμα τους μοιάζει με στυμμένες λεμονόκουπες. Επιχειρείται να βγάλουν από αυτό το μέγιστο, μεταξύ άλλων και για οικονομικούς λόγους».

Το χειρότερο κατά τον Φρόμπεζε είναι η απουσία διαλειμμάτων αναζωογόνησης στο αθλητικό πρόγραμμα: «Χρησιμοποιούνται όλα τα μέσα, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα στη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος. Κάποιος μπορεί μετά βίας να τη σκαπουλάρει για αυτές τις τρεις εβδομάδες, ωστόσο οι σύλλογοι και οι ποδοσφαιριστές θα πληρώσουν το τίμημα στους πρώτους μήνες του νέου πρωταθλήματος».

Απαγορευμένες ουσίες

Τότε θα ξεκινήσει, όπως πάντα μετά από μεγάλα τουρνουά, η επόμενη μεγάλη συζήτηση για το θέμα. Μέχρι στιγμής αυτή η συζήτηση δεν έχει επιφέρει αλλαγές. Εξ ου και ο Χανς Γκέιερ, εμπορικός διευθυντής για την προληπτική έρευνα ντόπινγκ, εισηγείται ένα νέο δρόμο για την ελαχιστοποίηση της χρήσης παυσίπονων: «Αυτές οι ταμπλέτες σβήνουν τους μηχανισμούς προστασίας του σώματος. Τοιουτοτρόπως μπορεί να προκύψει μια απόδοση που δεν θα ήταν εφικτή με άλλον τρόπο. Παυσίπονα λαμβάνονται ακόμη και στις προπονήσεις, επειδή διευκολύνουν το μεγαλύτερο περιεχόμενο και την υψηλότερη έντασή της».

Ανάλογα με το περιερχόμενο τα παυσίπονα πληρούν κατά τους Γκέιερ και Φρόμπεζε όλες τις προϋποθέσεις, οι οποίες πρέπει να συντρέχουν για την αξιολόγηση ενός μέσου ως απαγορευμένης ουσίας. Ο Κλάινερτ, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης της FIFA, καταλήγει: «Αν παίρνω παυσίπονο, χωρίς να έχω έντονους πόνους, δεν χρειάζεται καν να συζητούμε για το τι θεωρείται αυτό».

Δημοσιεύτηκε στην ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

TMS: Η παράνοια σε αριθμούς

Χρειάστηκε να χαράξει η δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα, ωστόσο το πλήρωμα του χρόνου ήρθε, προκειμένου η μετεγγραφική παράνοια των περασμένων χρόνων, την οποία άπαντες υποψιάζονταν, να αποδειχθεί για πρώτη φορά με επίσημα στοιχεία.

Το επίτευγμα πιστώνεται η FIFA, η οποία το 2007 δημιούργησε το διαδικτυακό σύστημα TMS (Transfer Matching System) αποσκοπώντας στην αύξηση της ακεραιότητας και της διαφάνειας στη μετεγγραφική αγορά, καθώς και στην τήρηση των κανονισμών για την προστασία των αδυνατών σ’ αυτό το παζάρι.

Το Σεπτέμβριο του 2009 η μετακίνηση του Ζαν-Ζοέλ Περιέ-Ντουμπ από τη Σέλτικ στην Τουλούζ έγινε η πρώτη που επιβεβαιώθηκε ηλεκτρονικά από το TMS, του οποίου η χρήση κατέστη από την 1η Οκτωβρίου του 2010 υποχρεωτική για όλες τις μετεγγραφές επαγγελματιών ποδοσφαιριστών.

Το 2011 έγινε ακόμη ένα βήμα προόδου στη διαδικασία της μετεγγραφικής διαφάνειας, καθώς για πρώτη φορά ένα ολόκληρο ημερολογιακό έτος καταγράφηκε και αναλύθηκε στο TMS. Το τελικό πόρισμα με τον τίτλο “Global Transfer Market 2011” προσφέρει λεπτομερείς πληροφορίες για όσες μετεγγραφές έλαβαν χώρα από την Πρωτοχρονιά ως τις 31 Δεκεμβρίου 2011. Ιδού ορισμένοι από τους αριθμούς-κλειδιά, όπως αυτοί παρουσιάστηκαν στην επίσημη ιστοσελίδα της FIFA.

45 - Ο μέσος όρος των λεπτών για την πραγματοποίηση μιας μετεγγραφής μέσα στο 2011, αφού στις 365 μέρες του έτους καταγράφηκαν περισσότερες από 11.500 μετακινήσεις ποδοσφαιριστών. Πάνω από το 60% των μετεγγραφών έλαβε χώρα στους κατ’ εξοχήν μετεγγραφικούς μήνες (Ιανουάριο, Ιούλιο, Αύγουστο), ενώ η πιο δραστήρια μέρα ήταν η 31 Αυγούστου, όταν ολοκληρώθηκαν 317 συμφωνίες!

70 - Το επί τοις εκατό ποσοστό των μετεγγραφών που αφορούσαν ελεύθερους ποδοσφαιριστές. Πάνω από τους μισούς είχαν λήξαντα συμβόλαια, το 30% είχε συμφωνήσει σε πρόωρη λύση της συνεργασίας, ενώ το 15% ήταν μέχρι πρότινος δηλωμένοι ως ερασιτέχνες. Οι μετεγγραφές ποδοσφαιριστών με συμβόλαια εν ισχύ κάλυψαν μόλις το 10% του συνολικού φάσματος (1.100 μετακινήσεις μέσα στο 2011), ποσοστό μικρότερο ακόμη κι από αυτό των δανεισμών (12%) κι οριακά μεγαλύτερο από αυτό της επιστροφής δανεικών παικτών (8%).

3 - Τα δισεκατομμύρια δολάρια που ξοδεύτηκαν σε αποζημιώσεις, εκ των οποίων το 82% αφορούσαν συμφωνημένες αποζημιώσεις. Ο μέσος όρος των τελευταίων κυμάνθηκε στο 1,5 εκατομμύρια δολάρια, όμως στις πλείστες περιπτώσεις το ποσό ήταν πολύ μικρότερο. Ο συνολικός μέσος όρος εκτοξεύτηκε από ένα μικρό αριθμό πολύ δαπανηρών μετακινήσεων. Το ίδιο ισχύει και για το μέσο όρο των ετήσιων απολαβών των μετεγγραφέντων ποδοσφαιριστών (244.000 δολάρια, ήτοι 43.000 δολάρια μηνιαίως).

23 - Ο μέσος όρος ηλικίας των παικτών που άλλαξαν στέγη μέσα στο 2011. Οι μισοί μετεγγραφέντες ήταν μεταξύ 22 και 27 ετών, ο πιο ηλικιωμένος όλων ήταν ένας 46χρονος(!), ενώ οι μετακινήσεις ποδοσφαιριστών κάτω των 18 ετών ήταν μόλις το 1% του συνολικού αριθμού.

20 - Το επί τοις εκατό ποσοστό των μετεγγραφών που αφορούσαν Βραζιλιάνους ή Αργεντινούς. Οι πρώτοι αντιπροσώπευσαν το 13% των μετακινήσεων, ενώ πλην της Αργεντινής στην πρώτη δεκάδα των πιο ευρέως εκπροσωπούμενων χωρών ήταν άλλες δύο της Λατινικής Αμερικής (Ουρουγουάη και Κολομβία). Σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι Γάλλοι παίκτες πιστώθηκαν τις πιο πολλές μετακινήσεις, ενώ στην Αφρική η πρωτιά πήγε στους Νιγηριανούς.

24 - Μολονότι στο TMSείναι εγγεγραμμένες και οι 208 ομοσπονδίες-μέλη της FIFA (άνω των 5.000 συλλόγων), το ήμισυ των μετεγγραφών του 2011 έγινε μεταξύ 24 ομοσπονδιών, οι πέντε πρώτες εκ των οποίων πιστώθηκαν το 18% της συνολικής μετεγγραφικής δραστηριότητας.

130 - Το συνολικό ποσό σε εκατομμύρια δολάρια που ξοδεύτηκε από τους συλλόγους σε προμήθειες μεσαζόντων μέσα στο περασμένο έτος. Το αντίστοιχο ποσό που δόθηκε από τους παίκτες στους ατζέντηδες δεν είναι υποχρεωτικό να δηλώνεται στο TMS. Ο μέσος όρος προμήθειας ανήλθε στα 240.000 δολάρια.

2 - Ο αριθμός των μετεγγραφικών περιόδων ανά σεζόν για κάθε ομοσπονδία-μέλος της FIFA. Οι πλείστες ομοσπονδίες επιλέγουν τους μήνες Ιούλιο, Αύγουστο και Ιανουάριο, ωστόσο τα μετεγγραφικά παράθυρα μπορούν ν’ ανοίξουν οποιονδήποτε μήνα του έτους. Επί του παρόντος δεν υπάρχει μέρα του χρόνου, κατά την οποία να μην είναι ανοικτό το μετεγγραφικό παράθυρο σε τουλάχιστον μία ομοσπονδία-μέλος της FIFA.

13.000 - Μέσα στο 2011 οι διεθνείς μετεγγραφές ή οι πρώτες εγγραφές ανήλικων ποδοσφαιριστών έφτασαν στο συγκεκριμένο αριθμό. Περίπου 1.5000 ατομικές αιτήσεις έφτασαν στη FIFAκαι μόνο το 1% των εν λόγω ποδοσφαιριστών ήταν επαγγελματίες. Το 45% των αιτήσεων αφορούσε παίκτες ηλικίας 16-17 ετών, ενώ το 90% αφορούσε Ευρωπαίους ποδοσφαιριστές και μόνο η Βραζιλία κατάφερε να εισχωρήσει στην πρώτη δεκάδα, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση πίσω από την Αλβανία!

Η δεκάδα των ακριβότερων μετεγγραφών μέσα στο 2011

Παίκτης                               Από                     Σε                           Ποσό*

1. Σέρχιο Αγουέρο              Ατλέτικο Μ.        Μάντσεστερ Σ.      45

2. Χαβιέρ Παστόρε             Παλέρμο             Παρί Σ.Ζ.              42

3. Φαλκάο                            Πόρτο                 Ατλέτικο Μ.          40

4. Σεσκ Φάμπρεγας             Άρσεναλ             Μπαρσελόνα         34

5. Φάμπιο Κοεντράο           Μπενφίκα           Ρεάλ                       30

6. Σαμίρ Νασρί                   Άρσεναλ             Μάντσεστερ Σ.      27,5

7. Σαμουέλ Ετό                    Ίντερ                   Ανζί                       27

8. Χουάν Μάτα                    Βαλένθια             Τσέλσι                    26,7

9. Αλέξις Σάντσες                Ουντινέζε            Μπαρσελόνα         26

10. Ζλάταν Ιμπραχίμοβιτς Μπαρσελόνα      Μίλαν                    24

*σε εκατομμύρια ευρώ

Δημοσιεύτηκε στην ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Προμήθεια 3% και όσοι πιστοί προσέλθετε!

Με την παγκόσμια αγορά «στεγνή» από χρήμα (πόσο μάλλον από ρευστό) τα τελευταία χρόνια ήταν μια ιδιαίτερη δύσκολη περίοδος για τους ατζέντηδες. Ο αριθμός των μετεγγραφών, από τις οποίες οι ίδιοι αμείβονται, έχει μειωθεί κατακόρυφα και οι οιωνοί δεν είναι καλοί, τουλάχιστον για το μεσοπρόθεσμο μέλλον.

Το… χεράκι της προς αυτήν την κατεύθυνση έρχεται να βάλει μέσα στο 2012 και η FIFA. Μολονότι η πλειονότητα των οπαδών εύχεται μόνο μία ουσιώδη αλλαγή στην κεντρική ηγεσία του λαοφιλέστερου αθλήματος (την αδυσώπητη αυτοκάθαρσή της μέσω της αντικατάστασης της απόλυτης διαφθοράς από την πλήρη διαφάνεια), οι αξιωματούχοι από την Ελβετία περί άλλα τυρβάζουν.

Μεταξύ των καινοτομιών που ετοιμάζονται να θεσμοθετήσουν στο τρέχον έτος συμπεριλαμβάνεται (πλην της κάμερας τέρματος) ο σημαντικός περιορισμός της προμήθειας των ατζέντηδων. Η σχετική προεργασία έχει γίνει ήδη από τον περασμένο Απρίλιο κι απομένει μόνον η επισημοποίηση από την Επιτροπή Κανονισμών Ποδοσφαίρου, η οποία θα συνεδριάσει τον προσεχή Μάρτιο.

Τι προβλέπει ο νέος κανονισμός; Ότι μελλοντικά στους ατζέντηδες θα επιτρέπεται να εισπράττουν ως προμήθεια μόνο το 3% των ετήσιων απολαβών του πελάτη της και σε ουδεμία περίπτωση ποσό άνω του 1,5 εκατομμυρίου ευρώ! Πρόκειται ασφαλώς για ουσιώδη μεταρρύθμιση, η οποία διασαλεύει τις ισορροπίες στα οικονομικά του ποδοσφαίρου.

Οι εκπρόσωποι των πρωτοκλασάτων αστέρων θα αποχαιρετίσουν τις αστρονομικές μίζες (σ.σ. το φως της δημοσιότητας έχουν δει συμβόλαια, στα οποία η προμήθεια του ατζέντη ανέρχεται ακόμη και στο 25%), οι αντίστοιχοι των δευτεροκλασάτων ποδοσφαιριστών δεν θα έχουν πια επαρκή έσοδα για να καλύπτουν καν τα τηλεφωνικά έξοδά τους.

Στην πρώτη ανάγνωση η πρόθεση της FIFA είναι βέβαιο ότι θα τύχει επιδοκιμασίας. Δημοσιογράφοι, διαιτητές και παράγοντες θεωρούνται (από τους οπαδούς κυρίως, αλλά και από μεγάλη μερίδα των παικτών) ως τα τρία κακά της μοίρας του ποδοσφαίρου, ωστόσο οι ατζέντηδες χαίρουν ακόμη μικρότερης εκτίμησης.

Μολονότι ο αριθμός των σοβαρών πρακτορείων έχει αυξηθεί σημαντικά (τουλάχιστον στην κεντρική Ευρώπη), είναι γεγονός ότι η συγκεκριμένη κάστα εξακολουθεί να βγάζει μια βρόμικη εικόνα, η οποία συνοψίζεται στο ακόλουθο κλισέ «ο ατζέντης δεν ενδιαφέρεται για το συμφέρον του πελάτη του, αλλά της δικής του τσέπης. Και αυτό εξυπηρετείται με τον καλύτερο τρόπο, αν ο πελάτης του αλλάζει κάθε χρόνο ομάδα».

Όπως κάθε κλισέ, έτσι και αυτό άπτεται της πραγματικότητας. Μεταξύ των ατζέντηδων κυκλοφορεί πολλή φυρά, άνθρωποι ανειδίκευτοι, επιτήδειοι κι απατεώνες. Η FIFA προσπάθησε να τους εξαφανίσει θεσμοθετώντας τη διαδικασία της αδειοδότησης, ωστόσο μέσα στο 2011 το γερμανικό περιοδικό kicker αποκάλυψε πόσο διάτρητη είναι αυτή (σ.σ. ένας συντάκτης του κατάφερε έναντι χρηματικού ποσού να εξασφαλίσει εκ των προτέρων τις ερωτήσεις του διαγωνίσματος για την εξασφάλιση του σχετικού διπλώματος).

Από την άλλη, οι δικηγόροι και οι συγγενείς ενός ποδοσφαιριστή δεν χρειάζονται ουδεμία πιστοποίηση, προκειμένου να εμφανιστούν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ως συμβουλάτορες. Στη FIFA προβληματίστηκαν γι’ αυτά τα φαινόμενα και, ως συνήθως, κατέληξαν στην πιο άστοχη επιλογή για την αντιμετώπισή τους.

Αντί να τροποποιήσουν αυτές τις συνθήκες, αποφάσισαν να υψώσουν λευκή σημαία: να καταργήσουν τη διαδικασία αδειοδότησης ανοίγοντας το επάγγελμα σε κάθε ενδιαφερόμενο! Στο μέλλον δηλαδή οι ιθύνοντες των συλλόγων δεν αποκλείεται να (υποχρεώνονται να) συνδιαλέγονται με πιτσαδόρους, μανάβηδες, φορτηγατζήδες, νοικοκυρές, μαφιόζους, τραπεζίτες κ.ο.κ. για την απόκτηση ή την ανανέωση του συμβολαίου ενός παίκτη!

Ο θυμός που κυριαρχεί στους κύκλους των σοβαρών ατζέντηδων εν όψει των συγκεκριμένων εξελίξεων είναι δικαιολογημένος και κατανοητός. Στο ποδόσφαιρο όμως ισχύει, ό,τι και στη ζωή: όπως έστρωσες, θα κοιμηθείς. Αφού οι ίδιοι δεν κατάφεραν να υπερασπίσουν τον κλάδο απέναντι στους κάθε λογής τυχάρπαστους, τώρα μαζί με τα ξερά θα καούν και τα χλωρά.

Το ακόμη χειρότερο; Ελάχιστοι θα στενοχωρηθούν γι’ αυτό, μολονότι θα έπρεπε. Αφού οι ατζέντηδες έχουν εξελιχθεί σε αναγκαίο κακό, θα ήταν προτιμότερο κάθε σύλλογος να συνδιαλεγόταν με αληθινούς επαγγελματίες παρά με… αλεξιπτωτιστές του κλάδου. Θα καταδειχθεί στο μεσοπρόθεσμο μέλλον, όταν οι διαπραγματεύσεις θα καταντήσουν πιο αστείες και από κορυφαίο επιθεωρησιακό νούμερο.

Δημοσιεύτηκε στην ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Η πολυεπίπεδη κρίση της FIFA

Οι εκλογές μόνο συναρπαστικές δεν ήταν. Υπήρχε μόνον ένας υποψήφιος, ωστόσο οι 203 εκπρόσωποι των ομοσπονδιών-μελών κλήθηκαν ένας-ένας μπροστά για να δώσουν την ψήφο τους. Ήταν μια μακρόσυρτη διαδικασία, διότι υπήρχαν μόνο δύο παραβάν και οι αξιωματούχοι περπατούσαν αργά και περήφανα. Στο τέλος ο Γιόζεφ Μπλάτερ έλαβε 186 από τις 203 ψήφους και επανεξελέγη πρόεδρος της FIFA για ακόμη μία, τελευταία τετραετία.

Η διαδικασία αποτέλεσε τον αντίποδα των προηγούμενων θυελλωδών ημερών-εβδομάδων-μηνών (βλέπε το παρατιθέμενο χρονικό), στη διάρκεια των οποίων ο Μπλάτερ είχε βρεθεί στριμωγμένος στα σχοινιά. Η συνέντευξη Τύπου της Δευτέρας είχε εξελιχθεί σ’ έναν λεκτικό αγώνα πυγμαχίας. Αρχικά ο 75χρονος Ελβετός εμφανίστηκε επιβλητικός και ισχυρός. «Η FIFAδεν περνά κρίση, απλώς έχουν εισχωρήσει κάποια διαβολάκια που θέλουν να τη βλάψουν», ισχυρίστηκε.

Ο Θεός με το αλάθητο

Ακολούθως ελίχθηκε περίτεχνα μεταξύ των αποριών για το πρόσφατο δώρο του (700.000 ευρώ) στην Concacaf. Όταν όμως τα ερωτήματα έγιναν καυτά, έμοιαζε με πυγμάχο αβοήθητο στο κέντρο της παλαίστρας, εξ ου και στο τέλος επέλεξε το δρόμο της φυγής. Ήταν μια δύσκολη στιγμή για τον πρόεδρο της FIFA, ο οποίος κρατά για τον εαυτό του το αλάθητο του Πάπα και εντός της παγκόσμιας ομοσπονδίας συμπεριφέρεται ως Θεός. Τέτοιος ήθελε πάση θυσία να μείνει και μετά από αυτήν την εκλογική διαδικασία -μεταξύ άλλων, γιατί ενδεχόμενη εκθρόνισή του θα τον καθιστούσε πολιτικά ως τον πρωταίτιο του χάους.

Ο Μπλάτερ αντιτάχθηκε με όλες τις δυνάμεις του, φημολογείται ότι προς τούτο χειραγώγησε ακόμη και την Επιτροπή Ηθικής, το μοναδικό αποκαλούμενο ελεγκτικό όργανο της FIFA. Μάρτυρες υποστήριξαν ότι την περασμένη Κυριακή στη δική του ανάκριση ήθελε να καθίσει στην έδρα των επιτρόπων! Το αποτέλεσμα γνωστό: απαλλάχθηκε όλων των κατηγοριών, ο μοναδικός αντίπαλός του για την προεδρία, ο Μοχάμεντ Μπιν Χαμάμ, διαγράφηκε (και μόνο με την υποψία διαφθοράς) και την Τετάρτη δεν του επετράπη καν να εισέλθει στο κογκρέσο!

Η κωλοτούμπα Ουόρνερ

Ακόμη πιο ενδιαφέρον ήταν ότι μέσα σε λίγες ημέρες ο Μπλάτερ κατάφερε με τρόπο μαγικό να επιστρέψει δυναμικά στην παλαίστρα, να θέσει νοκ άουτ τον αντίπαλό του και να στριμώξει στη γωνία τους επικριτές του. Ο Τζακ Ουόρνερ, ο οποίος είχε προαναγγείλει το ξέσπασμα ποδοσφαιρικού τσουνάμι με τις αποκαλύψεις του στην Επιτροπή Ηθικής, ανέβαλε με αστεία δικαιολογία τη συνέντευξη Τύπου, όπου θα προσκόμιζε αποδείξεις για τα σκάνδαλα, και κάλεσε τα μέλη της Ομοσπονδίας της Καραϊβικής να στηρίξουν τον Μπλάτερ! Γι’ αυτήν την κωλοτούμπα ο Ουόρνερ απαλλάχθηκε (όπως και άλλοι τρεις κατηγορούμενοι ομόλογοί του) από την κατηγορία της δωροδοκίας.

Ο Ουόρνερ προκάλεσε τοιουτοτρόπως αλγεινές εντυπώσεις. Μόλις αντιλήφθηκε ότι δεν μπορούσε να ρίξει τον Μπλάτερ, μεταπήδησε ξανά στο στρατόπεδό του, προκειμένου να μη διακινδυνεύσει τη θέση του στη FIFA. Ο γενικός γραμματέας Ζερόμ Βάλκε επιδόθηκε σε περίτεχνες μανούβρες αποφυγής των κατηγοριών για ενδεχόμενη διαφθορά στην ανάθεση του Μουντιάλ του Κατάρ και έλαβε στήριξη από τον Μπλάτερ.

Το φτηνό τρικ

Ανήμερα της επανεκλογής του ο Μπλάτερ έκανε μια επαναστατική πρόταση: εφ’ εξής για την ανάθεση των Παγκοσμίων Κυπέλλων να μην αποφασίζει η 24μελής Εκτελεστική Επιτροπή, αλλά οι 208 ομοσπονδίες-μέλη της FIFA! Μια κίνηση ματ, μία αληθινή μεταρρύθμιση;

Μάλλον, ένα φτηνό τρικ. Πρώτον, διότι ο Ελβετός αποτελεί υπόδειγμα αναξιοπιστίας (πλείστες δεσμεύσεις του έχουν μείνει στα λόγια), και δεύτερον, διότι τη συγκεκριμένη μεταρρύθμιση θα κληθεί να υλοποιήσει ο διάδοχός του, αφού επί προεδρίας του Μπλάτερ δεν πρόκειται να ανατεθεί άλλο Μουντιάλ (η επόμενη ψηφοφορία θα λάβει χώρα το 2019)!

Δεν το ήξεραν αυτό οι αξιωματούχοι της FIFA; Φυσικά και το γνώριζαν. Πλην όμως Άγγλων και Σκοτσέζων ουδείς εναντιώθηκε στην πραγματοποίηση των εκλογών. Τοιουτοτρόπως απέδειξαν ότι η παγκόσμια ομοσπονδία έχει τον ηγέτη που ταιριάζει απόλυτα στα στελέχη της. Έτσι τους αρέσει κι έτσι τον εξέλεξαν. Και μην τρέφετε την παραμικρή αμφιβολία: έτσι του αρέσει και του Μπλάτερ. Να είναι ο παντοδύναμος ηγέτης ενός διεφθαρμένου και (εξ ου) πειθήνιου ποιμνίου.

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

20 Οκτωβρίου 2010: Οι Ρέινταλντ Τεμάρι (Ταϊτή) και Άμος Αντάμου (Νιγηρία), μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής της FIFA, διαγράφονται προσωρινά ως ύποπτοι για διαφθορά. Κατηγορούνται πως ήταν πρόθυμοι να πωλήσουν τις ψήφους τους για την ανάθεση των Παγκοσμίων Κυπέλλων του 2018 και του 2022.

18 Νοεμβρίου 2010: Η Επιτροπή Ηθικής διαγράφει τον Αντάμου από κάθε ποδοσφαιρική δραστηριότητα για μία τριετία, τον Τεμάρι για ένα χρόνο. Από αμφότερους αφαιρείται το δικαίωμα ψήφου στην ανάθεση των Μουντιάλ. Ποινές επιβάλλονται σε άλλους τέσσερις αξιωματούχους. «Όλες οι αμφιβολίες έχουν σβήσει», δηλώνει ο Ζεπ Μπλάτερ.

29 Νοεμβρίου 2010: Νέες μομφές δωροδοκίας εγείρονται εναντίον ακόμη τριών μελών της Εκτελεστικής Επιτροπής: των Ρικάρντο Τεϊσέιρα (Βραζιλία), Νίκολας Λεόθ (Παραγουάη) και Ίσα Χαγιάτου (Καμερούν). Οι ανομίες τους φέρονται να έχουν λάβει χώρα πριν από χρόνια. «Η ζημία για το όνομα της FIFA είναι ήδη πολύ μεγάλη», δηλώνει ο Κλαούντιο Σούλσερ, επικεφαλής της Επιτροπής Ηθικής.

2 Δεκεμβρίου 2010: Ρωσία (2018) και Κατάρ (2022) λαμβάνουν για πρώτη φορά από τη FIFAτο χρίσμα για τη διοργάνωση Μουντιάλ.

6 Δεκεμβρίου 2010: Η εκλογή του Κατάρ γίνεται ολοένα και πιο ύποπτη, εκ νέου εμφανίζονται κατηγορίες δωροδοκίες. Ο αντιπρόεδρος της FIFA, Χούλιο Γκροντόνα, φέρεται -σύμφωνα με δημοσίευμα- να εισέπραξε από το Κατάρ 59 εκατομμύρια ευρώ. «Δεν έχω να πω το παραμικρό. Είμαι σχεδόν 80 χρόνων. Εξ ου και δεν θέλω ν’ ασχοληθώ με κάτι τέτοιο», αρκείται να δηλώσει.

8 Δεκεμβρίου 2010: «Πρέπει να βελτιώσουμε την εικόνα μας», εκτιμά ο Μπλάτερ.

4 Φεβρουαρίου 2011: Η Επιτροπή Εφέσεων της FIFA απορρίπτει την προσφυγή των Αντάμου και Τεμάρι.

10 Μαΐου 2011: Ο -πρώην πρόεδρος της αγγλικής ομοσπονδίας- Ντέιβιντ Τρίσμαν κατηγορεί τους Τεϊσέιρα, Λεόθ, Τζακ Ουόρνερ (Τρινιντάντ και Τομπάγκο) και Ουοράουι Μουκούντι (Ταϊλάνδη) ότι έθεσαν άνομες αξιώσεις πριν από την ανάθεση των Παγκοσμίων Κυπέλλων. Η FIFA ξεκινά έρευνα του περιεχομένου της καταγγελίας.

25 Μαΐου 2011: Ο υποψήφιος πρόεδρος Μοχάμεντ Μπιν Χαμάμ καλείται να λογοδοτήσει ενώπιον της Επιτροπής Ηθικής. Ο Αμερικανός Τσακ Μπλέιζερ (μέλος της Ε.Ε. της FIFA) κατηγορεί για δωροδοκία αξιωματούχων σε συνεδρίαση της ομοσπονδίας της Καραϊβικής (10-11 Μαΐου) τόσο τον πρόεδρο της Ασιατικής Ομοσπονδίας όσο και τον υποστηρικτή του (και αντιπρόεδρο της FIFA), Τζακ Ουόρνερ (Τρινιντάντ και Τομπάγκο). Ο τελευταίος προαναγγέλλει αποκαλύψεις που θα προκαλέσουν ποδοσφαιρικό τσουνάμι.

27 Μαΐου 2011: Η Επιτροπή Ηθικής ξεκινά έρευνα κατά του Ζεπ Μπλάτερ, τον οποίο ο Μπιν Χαμάμ κατηγορεί ότι γνώριζε για τις πληρωμές σε μέλη της FIFA από την Καραϊβική, αλλά παρέμεινε άπραγος.

28 Μαΐου 2011: Αιφνιδίως ο Μπιν Χαμάμ αποσύρει την υποψηφιότητά του για την προεδρία.

29 Μαΐου 2011: Οι Μπιν Χαμάμ και Ουόρνερ διαγράφονται για 30 ημέρες ένεκα υποψίας διαφθοράς.

30 Μαΐου 2011: Ο Ουόρνερ εγείρει νέες κατηγορίες κατά του Βάλκε, ο οποίος σε mail του παραδεχόταν ότι το Κατάρ εξαγόρασε το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022, και κατά του Μπλάτερ, τον οποίο μέμφεται ότι δώρισε στην Concacaf 700.000 ευρώ.

31 Μαΐου 2011: Η αγγλική ομοσπονδία ζητεί τη μετάθεση της προγραμματισμένης για την Τετάρτη εκλογής νέου προέδρου της FIFA, αλλά το αίτημά της απορρίπτεται με ψήφους 172-17.

Το παρασκήνιο για το Μουντιάλ στο Κατάρ

Αν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022 διεξαχθεί κανονικά στο Κατάρ εξαρτάται κυρίως από την ποιότητα των αποδεικτικών στοιχείων που θα προσκομιστούν στη Ζυρίχη. Στη σημερινή της κατάσταση η FIFA είναι αδύνατον να επιμείνει σ’ ένα αποδεδειγμένα εξαγορασμένο Μουντιάλ. Νομικά η ανάκληση της ανάθεσης της διοργάνωσης είναι εφικτή, απαιτεί ωστόσο την ψήφο του 75% των αξιωματούχων της FIFA.

Σε περίπτωση που πάρει σάρκα και οστά το συγκεκριμένο σενάριο η FIFA δεν είχε τον πονοκέφαλο της διοργάνωσης ενός χειμερινού Παγκοσμίου Κυπέλλου, αφού οι καλοκαιρινές θερμοκρασίες στον Κόλπο θα είναι μάλλον ανυπόφορες για τους ποδοσφαιριστές. Τα αγωνιστικά καλαντάρια στα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα θα έπρεπε ν’ αλλάξουν σε αυτήν την περίπτωση. Επίσης σε περίπτωση αφαίρεσης του Μουντιάλ από το Κατάρ, η παγκόσμια ομοσπονδία θα έχει την ευκαιρία να διοργανώσει το τουρνουά σε ώρες πιο βολικές για την κινεζική αγορά, η οποία μεσοπρόθεσμα είναι η πιο ενδιαφέρουσα στην Ασία.

Ο Μπλάτερ προσωπικά ουδέποτε υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής του Μουντιάλ στο Κατάρ. Εν τέλει όμως συμφιλιώθηκε με την ιδέα, δεδομένου ότι η Ασία ως αγορά είναι εξαιρετικά ελκυστική για τη FIFA και εγγυάται το πρέπον κέρδος για την παγκόσμια ομοσπονδία. Ωστόσο και οι Η.Π.Α., οι οποίες έχουν διοργανώσει μέχρι στιγμής μόλις ένα Μουντιάλ, είναι μια ποδοσφαιρική αγορά με δυναμική ανάπτυξης. Αν ο Μπλάτερ ταχθεί υπέρ νέας ψηφοφορίας για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022, θα μπορέσει να παρουσιαστεί και ως διδασκόμενος από τα λάθη του, ως κάποιος που είναι ικανός για μεταρρυθμίσεις και αγώνα κατά της διαφθοράς.

Οι σεΐχηδες του Κατάρ δεν φαίνονται πλέον να είναι πολύ σίγουροι για το Μουντιάλ τους. Εσχάτως μέλη της βασιλικής οικογένειας φέρονται να έχουν συναντηθεί πλειστάκις με τον Μπλάτερ, προκειμένου να του εκφράσουν την ανησυχία τους για τη διεθνή κριτική στον τόπο τους. Λέγεται ότι ο πρόεδρος της FIFA τους υποσχέθηκε την υποστήριξή του. Ως αντάλλαγμα ο βασιλικός οίκος έπρεπε να πιέσει τον Μπιν Χαμάμ να αποσύρει την υποψηφιότητα του για την προεδρία. Όπερ και εγένετο, αιφνίδια την περασμένη Κυριακή…

FIFA: Ένα κοινωφελές, ανεξέλεγκτο… νομισματοκοπείο!

Η κεντρική σάλα της συναγωνίζεται άνετα μια σκηνή Μουσικού Μεγάρου. Το εστιατόριο της θεωρείται ως ένα από τα πλέον πολυτελή της πόλης. Η έδρα της FIFA ευρίσκεται σε μία από τις πλέον αποκλεισμένες περιοχής της Ζυρίχης. Η θέα της είναι στραμμένη στην πόλη. Στο παραπλήσιο λιβάδι φτερουγίζουν πουλιά, στο βάθος υψώνονται επιβλητικές οι Άλπεις. Ουδεμία αμφιβολία, η FIFA έχει φροντίσει άψογα τις εγκαταστάσεις της. Υπάρχει άριστη εξήγηση γι’ αυτό: οι φόροι είναι άγνωστη λέξη για την ομοσπονδία, η οποία από νομικής άποψης θεωρείται -όπως και οι άλλες διεθνείς αθλητικές ομοσπονδίες στην Ελβετία- κοινωφελής οργανισμός.

Στον ισολογισμό αυτής της επιχείρησης δισεκατομμυρίων ως μεγαλύτερο κονδύλι της περασμένης τετραετίας προβάλει το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010 με 757 εκατομμύρια ευρώ. Σε αυτά αντιπαρατίθεται ωστόσο ένας τζίρος -από τηλεοπτικά και διαφημιστικά δικαιώματα- 897 εκατομμυρίων ευρώ! Με τα κέρδη του Μουντιάλ η FIFAχρηματοδότησε από το 2007 ως το 2010 εξελικτικά πρότζεκτ αξίας 556 εκατομμυρίων ευρώ. Γι’ αυτό ο Μπλάτερ παρουσιάζει ευάρεστα εαυτόν ως κάποιον που κόπτεται για την προώθηση του ποδοσφαίρου.

Αλώβητη εν μέσω κρίσης

Υπάρχουν ελάχιστοι που μπορούν να περνούν τόσο άνετα τα χρόνια της οικονομικής κρίσης από το 2007 όσο η παγκόσμια ποδοσφαιρική ομοσπονδία: «Η FIFA ξεπέρασε αλώβητη τις ταραχές και βγήκε ενισχυμένη μέσα από αυτές», σημείωνε το πρόσφατο πόρισμα της KPMG. Τα κέρδη αυξήθηκαν από τα 34 στα 140 εκατομμύρια ευρώ στο 2010. Χωρίς το παραμικρό πισωγύρισμα το αποθεματικό εκτινάχτηκε από τα 53 εκατομμύρια (2003) στα 900 εκατομμύρια (2010). Το ποσοστό ιδίου κεφαλαίου έφτασε πρόσφατα σχεδόν το 62%, η ρευστότητα άγγιξε τα 1,1 δισεκατομμύρια ευρώ. Ω, ναι, η FIFA θα μπορούσε κάλλιστα να λειτουργήσει ως τράπεζα.

Συνολικός τζίρος 4,2 δισ.

Για μη κερδοσκοπικό οργανισμό η συνάθροιση χρήματος στη FIFAείναι το λιγότερο προκλητική. Η ηγεσία της τη δικαιολογεί στη βάση της εξασφάλισης της οικονομικής ανεξαρτησίας της και αντικρούει κάθε κριτική με την επισήμανση ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουδέν απόλυτο ανώτατο όριο για το αποθεματικό της.

Το διάστημα 2007-2010 το νομισματοκοπείο ονόματι FIFA παρουσίασε τζίρο 2,9 δισεκατομμυρίων ευρώ βελτιώνοντας σε ποσοστό άνω του 60% την επίδοση της προηγούμενης τετραετίας και αυξάνοντας κατά 417 εκατομμύρια ευρώ το μπάτζετ της. Οι ομοσπονδίες-μέλη συντάσσονται ευχαρίστως με τον Μπλάτερ, αφού ωφελούνται απευθείας από αυτή τη βροχή χρημάτων. Για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014 στη Βραζιλία η FIFA υπολογίζει -από τηλεοπτικά και διαφημιστικά δικαιώματα- έσοδα 2,6 δισεκατομμυρίων ευρώ, ήτοι 210 περισσότερα απ’ ό,τι για το Μουντιάλ της Ν. Αφρικής.

Ύστατο, αλλά όχι ήσσονος σημασίας: εκτός από φόρους η παγκόσμια ομοσπονδία είναι απαλλαγμένη κι από οποιονδήποτε εξωτερικό έλεγχο βάσει της απελευθερωτικής διάταξης του 2006 για τις 50 διεθνείς αθλητικές ομοσπονδίες στην Ελβετία. Γι’ αυτό άλλωστε η παγκόσμια ομοσπονδία δίνει τον αγώνα κατά της διαφθοράς των αξιωματούχων της με την εκ των έσω στελεχωμένη Επιτροπή Ηθικής. Παράδοξο και γελοίο; Δεν είναι ούτε το πρώτο ούτε το τελευταίο στον υποκριτικά πλασμένο παράδεισο της Ζυρίχης…

Δημοσιεύτηκε στην ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ